Duurzame energie en milieu

Op deze pagina zullen we ingaan op de E.ON. investeringen in duurzaamheid. De investeringen die E.ON. in duurzaamheid doet en gaat doen, overstijgen in grote mate het investeringsniveau van alle Nederlandse energiebedrijven samen.

Iedere leverancier noemt het anders, groene stroom, duurzaam opgewekte elektriciteit, groene elektriciteit, duurzame energie enzovoorts. Hoe het ook genoemd wordt, E.ON en Energiekantoor.nl vinden het belangrijk dat u standaard duurzaam opgewekte stroom geleverd krijgt.

Zonne-energie

Bij duurzaam opgewekte energie gaat er op dit moment veel aandacht uit naar windenergie. Toch wint zonne-energie steeds meer terrein. Wist u dat de zon slechts drie uur nodig heeft om ons jaarverbruik aan energie naar de aarde te sturen? Anders gezegd: als de zon een gebied van 1.000 km2 op aarde zou beslaan, zou deze in de totale energiebehoefte van de mensheid voorzien.

E.ON speelt graag een actieve rol bij de ontwikkelingen rond zonne-energie.

Opwekking zonne-energie

Op dit moment past E.ON twee methodes toe om zonne-energie op te wekken.

Photo Voltage (PV): hierbij zetten zonnepanelen de zonnestralen direct om in elektriciteit.

Concentrating Solar Power (CSP): zonnestralen worden geconcentreerd om hitte te produceren. Hieruit wordt stoom gegenereerd waarmee een turbine en generator worden aangedreven. Deze methode lijkt op die van een traditionele energiecentrale.

Zonneparken

E.ON richt zich op het toepassen en verder uitbreiden van deze methodes van energieopwekking. In juni 2009 is de eerste fase van ons zonnepark in Zuid-Frankrijk afgerond. In dit zonnepark passen wij de laatste ontwikkelingen rond de Photo Voltage technologie toe. Daarnaast kijken we of we kunnen bijdragen aan de ontwikkeling en bouw van Concentrating Solar Power-parken.

Windenergie

Wereldwijd gebruikt E.ON de kracht van wind op land en zee om natuurvriendelijk energie op te wekken. Op dit moment staan we in de top tien van producenten van windenergie. En we willen graag nog verder groeien.

Grootste windpark ter wereld

In de Verenigde Staten heeft E.ON het grootste windpark ter wereld in gebruik genomen. In het Texaanse Roscoe staan 627 windturbines met een geïnstalleerd vermogen van circa 780 megawatt. Daarmee kan stroom worden geproduceerd voor ruim 230.000 huishoudens. Het windpark strekt zich uit over een oppervlakte van zo’n 400 vierkante kilometer, dat is twee keer de oppervlakte van een stad als Düsseldorf.

Voor de Engelse kust bouwt E.ON samen met partners op de Noordzee aan London Array. In 2012 is de eerste fase klaar. Met uiteindelijk 175 windmolens en een productiecapaciteit van 1.000 megawatt is London Array het grootste windmolenpark ter wereld. Zo’n 750.000 huishoudens kunnen dan van stroom worden voorzien. Een project dat uniek is in de wereld.

Windenergie voor een miljoen huishoudens

Al in 2011 hebben we in alle E.ON landen ongeveer 1.200 megawatt (1 megawatt = 1.000 kilowatt) aan windenergie staan. Voldoende om een miljoen huishoudens van energie te voorzien. Om dit verder uit te breiden tot een capaciteit van 4.000 megawatt blijven we op grote schaal investeren in windparken op zee.

Doel

E.ON heeft als doel om wereldwijd 8 miljard euro investeren. We streven ernaar om in 2015 een capaciteit van maximaal 10.000 megawatt te bereiken. Noord-Amerika is internationaal gezien een van de aantrekkelijkste markten voor duurzame energie, vooral voor onshore-wind.

Biomassa-energie

Biomassa is de verzamelnaam voor organisch materiaal dat wordt gebruikt voor de opwekking van elektriciteit. Ook de energieopwekking is een natuurlijk proces. Tijdens de verbranding van biomassa ontstaat precies hetzelfde volume aan CO2-uitstoot als dat de planten tijdens hun groei uit de lucht hebben geabsorbeerd.

Opwekking in Duitsland en Schotland

E.ON loopt voorop bij de ontwikkeling van biomassa-technologie. Onze biomassa-installaties in Duitsland hebben een totaal vermogen van ongeveer 700 megawatt (1 megawatt = 1.000 kilowatt). Voldoende elektriciteit voor zo’n 7 miljoen huishoudens.

Onze Schotse biomassacentrale voorziet 70.000 huishoudens van stroom. In vergelijking met een traditionele centrale wordt met deze installatie ongeveer 140.000 ton CO2 bespaard. Dat staat gelijk aan de CO2-uitstoot van drie miljoen auto’s per jaar.

Hoe ontstaat biogas?

Ook voor de opwekking van gas wordt organisch materiaal gebruikt. De planten worden na de oogst gehakseld en gegist. Dit laatste gebeurt in de kern van de biomassa-centrale, onder luchtdichte omstandigheden. Tijdens dit proces wordt biogas gecreëerd. Daarna wordt het biogas verwerkt naar bio-natuurlijk gas, wat gelijke kenmerken vertoond met natuurlijk gas.

Om bio-natuurlijk gas met natuurlijk gas te vermengen, wordt het geperst tot hetzelfde drukniveau van het gasnetwerk. Daar wordt het gas op een natuurvriendelijke wijze getransporteerd. Het kan ook opgeslagen worden tot men het wil gebruiken. Waar ook ter wereld.

Waterkrachtenergie

Waterkracht ontleend zijn naam aan de energie die vrij komt door water. Hetzij door gebruik te maken van de stroomsnelheid van water of door gebruik te maken van een hoogteverschil. Men spreekt ook wel van “witte steenkool” doordat dit soort energie een schoon karakter heeft en men doelt op de kleur van het schuimende water. Vroeger werd de opgewekte mechanische energie ook vaker direct gebruikt, bijvoorbeeld bij het oppompen van wat er met een watermolen. Tegenwoordig is vrijwel alle waterkracht elektrisch. Voor de opslag en het transport van de opgewekte waterkracht energie worden waterkrachtcentrales gebruikt.

Waterkrachtcentrales

Waterkrachtcentrales worden gezien als een opwekker van groene stroom doordat het gebruik van waterkracht geen vervuiling met zich meebrengt en er geen radioactief afval overblijft. Wanneer we waterkrachtcentrales definiëren kan dat als volgt: “Waterkrachtcentrales of hydraulische centrales zijn een type elektriciteitcentrales die stromend of neerstortend water gebruiken om een turbine in beweging te zetten. Deze centrales bevinden zich op rivieren en stromen, soms met een kunstmatige dam. Bepalend voor de werking van een waterkrachtcentrale zijn het debiet en de stroom.

Bezwaren

Net als bij alle andere soorten energietypen, zijn er voor waterkracht ook de nodige bezwaren van milieu- en natuurkringen. Zo heeft dit allerlei minder gunstige consequenties als er een stuwmeer gebouwd is bij de waterkrachtcentrale door middel van een dam. Zo kunnen er allerlei chemische reacties ontstaan bij een opeenhoping van organismen in het meer. Dit heeft tot gevolg dat er een aanzienlijke uitstoot van broeikasgassen plaatsvindt. Dit gebeurd met name in de warmere streken zoals bijvoorbeeld in de tropen. Deze soort uitstoot van broeikasgassen is soms zelfs groter dan bij conventionele centrales.

Daarnaast is er ook nog een belangrijk natuuraspect dat waterkracht met zich meebrengt en dat zeer zeker in overweging genomen moet worden. Het betreft hier het leefpatroon van de dieren, want dat wordt aardig verstoord. Met name bij de trekkende soorten zoals bijvoorbeeld de paling en de zalm. Zij zijn te groot om door inlaatroosters te passen. In de rivieren komen dan vrijwel geen soorten meer voor waar waterkracht centrales staan. De kleinere dieren die er wel doorheen passen, moeten vervolgens de draaiende turbines passeren en ook daarbij blijken veel dieren om te komen.

Valmeercentrale bij de Walchensee in Duitsland

De valmeercentrale van E.ON in het Zuid-Duitsland maakt gebruik van het natuurlijke hoogteverschil tussen twee meren, de Walchensee en de Kochelsee. Water uit de Walchensee wordt via 450 meter lange pijpleidingen naar de turbines in de centrale geleid en stroomt vervolgens de Kochelsee in.

Kernenergie

Kernenergie in Nederland rijkt alweer 80 jaar terug naar 1930. Daar startte de Vrije Universiteit (VU) van Amsterdam met een faculteit Natuurkunde, die het begin van de Nederlandse kernfysica inluidde. Met de opening van de eerste kerncentrale in Dodenwaard kwam de Nederlandse kernenergie op gang. Momenteel telt Nederland 6 kerncentrales, waarbij Borssele goed is voor 4% van de Nederlandse stroomproductie. De centrale in Dodewaard werd in 1997 gesloten. Volgens het CDA en de VVD zouden er binnen de aankomende 5 tot 10 jaar nog eens twee reactoren bij moeten komen voor het opwekken van kernenergie. Deze kunnen ons nog eens van 4% van de totale stroombehoefte voorzien.

Kernreacties

Kernenergie is energie die vrij komt bij kernreacties. Deze reacties worden voor stroomproductie in twee categorieën ingedeeld :

Kernsplijting: We spreken over kernsplijting wanneer er 2 ongeveer even zware ‘brokstukken’ ontstaan uit een zware kern. Doorgaans zijn de twee nieuwe atoomkernen lichter dan de som van de uitgangsmaterialen. Uit de ontbrekende massa komt kernenergie voort volgens de welbekende formule van Albert Einstein E = mc2.

Kernfusie: Kernfusie vindt plaats wanneer kernen van verschillende atomen samensmelten. Met name bij het samensmelten van atomen van lichte elementen, zoals waterstof, wordt er massa omgezet in kernenergie. Het verschil is, net als bij kernsplijting, evenredig aan het verschil in massa tussen de bouwstenen en het eindproduct.

Kernafval en Milieu

Fossiele brandstoffen worden de laatste jaren steeds schaarser. Kernenergie is een goed alternatief voor de dreigende tekorten aan fossiele brandstoffen. Het opwekken van kernenergie neemt ook afval met zich mee. Dit afval wordt ook wel radioactief afval genoemd. In theorie is het mogelijk om dit afval op te slaan, maar op maar weinig plaatsen in de wereld is dit goed geregeld. Er moet namelijk een locatie gevonden worden die gedurende lange tijd niet verstoord kan worden door bijvoorbeeld een aardbeving. Daarnaast zijn er ook verschillende milieuaspecten die in het oog gehouden moeten worden. Het opwekken van kernenergie draagt niet bij aan het broeikaseffect. Het winnen van uraniumerts daarin tegen is een kostbaar, vervuilend en energieverspillend proces.

Kernenergiewet

In 1963 werd de kernenergiewet gepubliceerd in het staatsblad. De kernenergiewet is een raamwet, wat inhoud dat een aantal onderwerpen niet tot in detail geregeld worden. Het voordeel hiervan is dat deze wetgeving makkelijk aangepast kan worden aan de stand van de wetenschap. In de kernenergiewet wordt de term kernenergie als volgt gedefinieerd: “energie, vrijkomend bij splitsing of versmelting van atoomkernen”. De raamwet staat momenteel ter discussie en is mogelijk in de nabije toekomst onderhevig aan verandering.

Maatschappelijke discussie

Met name in de jaren ’70 en ‘80 riep kernenergie veel maatschappelijke discussies op. Daarnaast was er een brede anti-kernenergiebeweging actief in Nederland gedurende de periode van 1981 tot 1983. Dit was hoofdzakelijk te wijten aan de kritische kanttekeningen vanuit kerken, milieubewegingen en organisaties van kritische wetenschappers als het “ Verbond van Wetenschappelijke Onderzoekers”. Het gevolg hiervan was dat er een aantal organisaties ontstonden met als hoofddoel het bestrijden van kernenergie. Enkele voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld Laka en WISE.

Aardwarmte

Aardwarmte is een warmtebron die al eeuwen door de mensheid wordt benut; denk maar aan de Romeinse badhuizen. Onder Aardwarmte verstaan we de warmtestroom die ontstaat als gevolg van het grote temperatuurverschil tussen het binnenste en het buitenste van de Aarde. Ongeveer 99% van de Aarde is warmer dan 1000°C. Van deze resterende 1% is nog eens 99% warmer dan 100°C.

De hoge temperatuur van de Aardkern en –mantel heeft twee hoofdoorzaken:

Restwarmte: tijdens de vorming was de Aarde vanwege de vele inslagen en de zeer hete proto-zon extreem heet. De Aarde is nog steeds hiervan aan het afkoelen, wat voor ongeveer eenvijfde van de huidige Aardwarmte zorgt.

Radioactief verval: veruit het grootste gedeelte (70 tot 80%) van de aardwarmte is afkomstig uit radioactief verval van onstabiele isotopen van bijvoorbeeld Uranium en Kalium. Bij deze vervalprocessen kot meel warmte vrij, die vanwege de isolerende werking van de aardkost in het binnenste gevangen blijft.

Naast deze factoren spelen ook getijdenwrijving en zoninstraling in zeer geringe mate mee. Deze factoren zijn echter dusdanig gering aanwezig, dat ze nauwelijks het vermelden waard zijn.

Toepassingen van Aardwarmte

Op sommige plaatsen komt Aardwarmte sterk geconcentreerd naar boven. In deze gebieden, die we ook wel hoogenthalpie vindplaatsen noemen, vinden we vaak vulkanische en seismische (aardbevingen) activiteit. De ondergrond kan in dergelijke gebieden al op een paar meter diepte honderden graden heet zijn. Door water deze hete ondergrond in te pompen, kan op volkomen natuurlijke wijze stoom verkregen worden. Deze stoom kan vervolgens gebruikt worden om een turbine aan te drijven. De stoom koelt af, condenseert en wordt opnieuw de grond in geïnjecteerd. Deze manier van elektriciteitsopwekking wordt ook wel geothermische energie genoemd. Geothermische energie is eigenlijk alleen rendabel bij temperaturen hoger dan 100°C, al zijn er technieken in ontwikkeling die stroomopwekking bij 70°C mogelijk maken. Geothermische energie is met name in de China, Verenigde Staten en IJsland een populaire manier van stroomopwekking.

In gebieden waar de Aarde ‘rustiger’ is, vinden we de zogenaamde laagenthalpie vindplaatsen. In deze gebieden is stroomopwekking niet rendabel en ligt de focus vooral op de warmte. Het is dan ook met name de isolerende werking van de bodembedekking die interessant is. Dankzij deze isolatie is de ondergrond (ongeveer 10 meter onder de grond) gedurende het hele jaar relatief stabiel. In de winter houdt dit in dat de ondergrond warmer is dan de buitenlucht. Door middel van warmtepompen kan deze warmte wanneer nodig uit de grond worden geëxtraheerd

Aardwarmte in Nederland

In Nederland vinden we uitsluiten laagenthalpische vindplaatsen. Het is dan ook vooral de warmte die hier de belangstelling wekt. Zo loopt er in de gemeente Heerlen een project waarbij warm water uit verlaten kolenmijnen wordt opgepompt. Ook in Den haag, waar dankzij de poreuze zandgronden een ruimte hoeveelheid grondwater aanwezig is, is men van plan water uit de diepte op te pompen. Landelijk gezien is vooral de warmtepomp is aan een opkomst bezig; in veel nieuwbouwprojecten worden in de heipalen buizenstelsels aangebracht ten behoeve van warmtepompsystemen. Om tot slot bestaande woningen aan de warmtepomp te helpen, heeft de overheid een subsidieregeling in het leven geroepen, die voorziet in een aanschafpremie van maar liefst € 5.000,-